მონგირის უბანი (სოფელი მონგირი) განლაგებულია ხობისწყლის მარცხენა შენაკადზე, ზღვის დონიდან 210 მ სიმაღლეზე. დაბა ჩხოროწყუდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. განთქმულია ორიგინალური ტყით. მოსახლეობა -838 ადამიანი
გიორგი და ლევანი მეგობრებთან ერთად ხობისწყლის ზედა ნაწილის მოსანახულებლად ავიდნენ, არ დაიზარეს და სპეციალურად ჩვენი საიტისათვის სურათები გადაიღეს. შეგიძლიათ ქვემოთ იხილოთ.
ხაბუმელი პოეტი ბუხუტი ჯალაღონია 2019 წელს წავიდა ჩვენგან. გავიხსენოთ სოფლის ღირსეული მკვიდრი და ნიჭიერი ადამიანი
ხაბუმეს საჯარო სკოლაში ჩატარდა ღონისძიება პროექტის ,,ქალთა გაძლიერება ცვლილებებისთვის” ფარგლებში. საქართველოს სტრატეგიული კვლევებისა და განვითარების ცენტრის მიერ ,,ათინათის” პარტნიორობით.
ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფელი ხაბუმის ისტორიის ამსახველი ფოტო და ვიდეომასალა. იმედი გვაქვს ნელ-ნელა შეივსება. სურათების დიდი ნაწილი განთავსებულია ციფრულ ფოტომატიანეში
1903 წელს გაზეთი “ივერია” ხაბუმეს შესახებ გვამცნობს :
ჩვენური ამბები
დაბა ხაბუმე (ზუგდიდის მაზრა) ამ ექვსი წლის წინ, აქ ერთი დუქანი გაიმართა, იმას მოემატა მეორე, მესამე და დღეს ისე გაიზარდა ეს სოფელი, რომ უკვე ვაჭრობა გაჩაღებულია: 6 მეორე გილდის ვაჭარია, 12-ზე მეტი საწვრილმანო მაღაზიაა, 60-მდე სხვადასხვა დუქანი მუშაობს
დეპუტაცია გვყავს, რომელიც ზრუნავს ამ ახალ და ნორჩ დაბისათვის. ბაზრობას დაარსებასაც ვეღირსეთ კვირა-პარასკეობით. მთავრობამ ნება მოგვცა და პირველი ბაზრობა გაიმართა 29 ივნისს, დიდი ამბით.
იმ დღეს დაესწრო საპოლიციო ნაწილის უფროსი, ბოქაული, სამღვდელოება, რომელმაც პარაკლისი გადაიხადა, და ბევრნი საპატიო კაცნი, რომელნიც სადილად იყვნენ მიწვეულნი მცხოვრებთა მიერ.
გაზეთი “სასოფლო გაზეთი”კი გვაცნობს:
სოფ. ხაბუმე (წალენჯისის საბოქაულო).
მინდა პატივცემულ „სასოფლო გაზეთის. “ მკითხველუბს ორიოდე სიტყვით გავაცნო ამ სოფლის ხალხის ნივთიური და კულტურული მდგომარეობა.
აქ მცხოვრებთა უმრავლესობის სახსარს წარმოადგენს სიმინდი. მარტო სიმინდი ვერ აკმაყოფილებს ათასს სხვადასხვაგვარ მოთხოვნილებებს და გაჭირვებას; ერთის მხრით მიწის სივიწროვემ და მეორეს მხრივ ქრონიკულმა მოუსავლობამ ხალხი თითქმის უკიდურეს გაჭირვებამდე მიიყვანა, თითქმის უმრავლესობა ანებებს თავს სიმინდის თესვას და ზოგი დროებით აფხაზეთში მიდის სამუშაოდ, ზოგმა კი მევენახეობას მიჰყო ხელი. ძველი „ადესა“ სრულიათ გაქრა და ახალის მოვლა მოშენება და სხვადასხვა ავადმუოფობისაგან მისი დაცვა თითქმის ვერც ერთს აქ მცხოვრებს ვერ შეუგნია.
ნასწავლი და მცოდნე პირი არავინ გვყავს, ადგილობრივი სკოლის მასწავლებლები ამ კეთილ საქმისთვის თავს არ იწუხებენ.
ზოგიერთი სოფლის ვაჟბატონები ვითომც ნასწავლი მებაღეები არიან და ხალხს ატყუებენ ამ ახალ კეთილ საქმეში. ხალხი დიდ ზარალს ხედავს.
გარდა მევენახეობისა ხალხმა თხილის მოშენებასაც მიჰყო ხელი, მაგრამ აღარც თხილი იძლევა სასურველ ნაყოფს. საუბედუროდ მეც მქონდა ერთ დესეტინა მიწაზე დარგული ექვსი-შვიდი წლის თხილი და გასული წლის ზაფხულში თითქმის სანახევროთ გადახმა არ ვიცი რა მიზეზით! ამისთვის ვთხოვთ მცოდნე პირებს გვიპასუხონ „სასოფლო გაზეთის“ საშუალებით, რა იქნებოდა ამის მიზეზი?
კოოპერატიული კითხვა-პასუხის საღამოს ანონსის ორიგინალი განთავსებულია ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფელ ხაბუმის საჯარო სკოლის ახალგაზრდულ-შემეცნებითი ცენტრის ოთახში(ორგანიზატორი: ქალთა ხელშემწყობი ორგანიზაცია)
აღწერილობა: ანონსი ორენოვანია. თარიღდება 1930 წლით
თადა გოგუა-ლოტბარი, მჭედელი.თადამ 1928 წელს ჩხოროწყუში თავად ჩამოაყალიბა მცირერიცხოვანი გუნდი. თადას გუნდი სოფლებში მართავდა კონცერტებს და გამოირჩეოდა ხალხური საშემსრულებლო სტილისა და მანერის ერთგულებით. გუნდის რეპერტუარი პირველად გრიგოლ კოკელაძემ ჩაწერა ნოტებზე (სანოტო ხელნაწერები ინახება ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრის არქივში). 1932 და 1937 წლებში გუნდმა წარმატებას მიაღწია ოლიმპიადებზე. 1938 წელს ჭარმაგი ასაკის გამო თადამ გუნდის ხელმძღვანელობა მიატოვა. თადა გოგუა გარდაიცვალა 1963 წელს
მარო ჯალაღონია(მარცხნივ) და დონარა შენგელია იყვნენ ჩხოროწყუს რაიონის სოფელ ხაბუმის ფოსტის თანამშრომლები
ლევან ჭკადუა მეუღლესთან ერთად
მეგობრებო, შაბათს, 23 დეკემბერს, 12 საათზე ტარდება ტურნირი “რა, სად, როდის” ორგანიზაციებს შორის!!!
მსურველები დაგვიკავშირდით 599856880 ბიძინა ყალიჩავა
თემები, სოფლები და სკოლებიც დაგვიკავშირდით!!!
📍 მღვიმე: ზესნახეს მღვიმე
📍 მდებარეობა: ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი, სოფელი თაია, სამეგრელო
🌄 ზღვის დონე: 300 მ
📏 სიგრძე: 1.5 კმ
📏 სიღრმე: 300 მ
🧱 გეოლოგია: კარსტული მღვიმე, ნეოგენური კონგლომერატები
💧 მღვიმე ბოლოში: მიწის ქვეშა ტბა
📝 აღწერა:
ზესნახეს მღვიმე საქართველოს ყველაზე სუფთა მღვიმეა. მისი სიგრძე 1.5 კილომეტრია და სიღრმე 300 მეტრია. მღვიმის ბოლოს არის მიწის ქვეშა ტბა, რომელთანაც შესვლა მხოლოდ სპეციალური აღჭურვილობით არის შესაძლებელი.
მღვიმე გაასუფთავებულია და, როგორც მიღწევა, უკანასკნელი მღვიმე, სადაც შესვლა დასვრილი ფეხსაცმლით აკრძალულია.
მღვიმის სახელწოდება „ზესნახე“ მეგრულად „მზეთუნახავს“ ნიშნავს, რაც მისი სილამაზესა და უნიკალურობას გამოხატავს.
🏞️ მღვიმის მიმდებარე ტერიტორიები:
- მღვიმის სიახლოვეს მდებარეობს კავკასიის უდიდესი მღვიმე, რომელსაც ფოთოლცვენის მღვიმე ეწოდება.
- სიგრძე: 2.5 კმ
- სიღრმე: 340 მ
- დარბაზის სიმაღლე: 40 მ
- ახლოს მდებარეობს ოცინდალის მღვიმე, სადაც ხარის თავი იპოვეს, რომელიც ახლა ინახება ჩხოროწყუს ისტორიულ მუზეუმში.
🔍 არქეოლოგიური მნიშვნელობა:
- მღვიმე არქეოლოგიური ძეგლია. ჰარვარდისა და ოქსფორდის უნივერსიტეტის მეცნიერები დაინტერესდნენ რკინის საბადოებითა და საბადოების ხელოსნოებით, რომლებიც მღვიმის სიახლოვეს მდებარეობს.
- მღვიმის ერთ-ერთი დარბაზის ფსკერი ხელოვნურადაა მოსწორებული.
📚 სხვა მღვიმეები ახლოს:
- ოკოჩოკოჩის მღვიმე
- შესასვლელის სიმაღლე: 1 მ
- სიგანე: 43 მ
- განზომილებები: 40 მ სიმაღლეზე.
- მღვიმეში არ არის გამოკვლეული ბოლომდე.
გაგრძელების დროა. კიდევ ერთხელ მადლობა ლევანს, რომ ნება დაგვრთო საიტზე დაგვედო მისი კოლექცია. მასალებბის ნაწილი მოცემულია პროექტში “ციფრული ფოტომატიანე”
გადავხედოთ ძველ მუხურსა და მუხურელებს,ლევან ჩიქოვანის მეგზურობით ვიმოგზაუროთ ათეული წლების უკან. სურათების დიდი ნაწილი განთავსებულია პროექტში “ციფრული ფოტომატიანე”
მუხურის შესახებ ცნობები შეიძლება იხილოთ
წინა ნაწილში უკვე გაგაცანით ძველი მუხურელები, ახლა მეორე ნაწილის დროა 🙂
მდ. ხობისწყლის ხეობა (სოფ. მუხურის მიდამოებში) გამოირჩევა განუმეორებელი სილამაზით, უნიკალური ტყის მასივებით და ბუნების საინტერესო ფენომენებით – ჩანჩქერებით, გადაადგილებული ლოდებით, კარსტული წყაროებით (ვოკლუზებით), მღვიმეებით, სამკურნალო თვისებების მქონე თერმომინერალური წყაროებით (ლუგელა) და ა. შ. რაც მიმზიდველი და საინტერესოა ტურისტული და სპელეოტურისტული თვალსაზრისით.
📍 მღვიმე: ნაზოდელავოს მღვიმე
📍 მდებარეობა: სამეგრელო-ზემო სვანეთი, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი, სოფელი ახუთი, მდ. ზანას ხეობა
📍 კოორდინატები: 42.506083, 42.221194
🌄 ზღვის დონე: 290 მ
📏 სიგრძე: 600 მ
🧱 გეოლოგია: მეოტური კონგლომერატები, კლასტოკარსტული და ფსედოკარსტული სტრუქტურა
💧 წყალი: ცივი მიწისქვეშა მდინარე, კანიონი სიღრმე 7-8 მ
📝 აღწერა:
ნაზოდელავოს მღვიმე, რომელიც სოფელ ახუთს ეკუთვნის, არის ბუნების ძეგლი და მდებარეობს მდინარე ზანას ხეობის მარცხენა კალთაზე, 290 მეტრ ზღვის დონიდან. მღვიმე გამორჩეულია თავისი კლასტოკარსტული და ფსედოკარსტული ფორმით, რომლის სიგრძე 600 მ-ს აღწევს.
მღვიმე იხსნება შესასვლელი დარბაზით, რომელიც წარმოადგენს სუბჰორიზონტული განტოტვილი ტალანის ბოლო ნაწილს. მთავარ ტალანს ჩაჭრილი აქვს ეროზიული კანიონი, რომლის სიღრმე 7-8 მეტრს აღწევს. კანიონში მოგზაურობა შესაძლებელია, ხოლო მიწისქვეშა მდინარე გაბატონებს ამ უბანში.
მღვიმის სხვა ნაწილები გამოეყოფა ორი შტოდ, რომლებიც უფრო ვიწრო და მოკლეა. ერთ-ერთი ტალანი გამჭოლია და ზემო ბოლოთი სამზეოზე გადადის. მღვიმეში და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე ზაფხულობით გვხვდება ხელფრთიანები.
🏞️ მღვიმის მნიშვნელობა:
ნაზოდელავოს მღვიმე განსაკუთრებულია თავისი გეოლოგიური სტრუქტურით და ბიომრავალფეროვნებით. მღვიმე, რომელიც არქეოლოგიური და ბუნებრივი ძეგლია, არა მხოლოდ შთამბეჭდავია ვიზუალურად, არამედ მასში ჩასვლა და მისი შესწავლა პირველადი ტურისტული მიზნებისთვის მიზანშეწონილია.
📸 ფოტოები:
გამოყენებულია რომან თოლორდავას ფოტოგრაფიები. თუ გსურთ ამ მღვიმის სურათების ან სხვა მნიშვნელოვანი ინფორმაციის მოძიება, გთხოვთ, დაგვიკავშირდე
