ისტორია მეცნიერებაა და მისი ობიექტური შეფასება კი გონების ხელოვნება, რომელიც სხვადასხვა წყაროს თუ მეცნიერული ნაშრომის გადაფასებას და სწორ წაკითხვას მოითხოვს
ეს ნარკვევი 1975 წლის “ცისკარში” გამოქვეყნდა (N9, გვ.122-131 ) მასში მოცემულია ბოლშევიკური ვერსია,
ადმინისტრაციული ერთეულები
კანიონგი და ჩხოროწყუ დიდი ხანია დამეგობრდნენ და სხვადასხვა აქტივობით უკვე გავნებივრდით.
“➡ ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფელ მუხურში კანიონინგის ინსტრუქტორებისთვის გადამზადების კურსი მიმდინარეობს, რომელსაც კანიონინგის საერთაშორისო ასოციაციის ვიცე-პრეზიდენტი უძღვება.
თამაზ ბერაძე “ოცინდალეს ძეგლი”
1962 წელს ისტორიკოსი თამაზ ბერაძე ჟურნალ ” საბჭოთა ხელოვნებაში” აქვეყნებს პატარა წერილს ოცინდალეს შესახებ. გთავაზობთ მის მოსაზრებას
პოეტის ლექსს კითხულობს პოეტი შოთა წურწუმია

2016 წლის 22 თებერვალს, ქალაქ თბილისის ბინაში, დედით ჩემი სოფლელი და დედულეთში ჩხოროწყუს რაიონის სოფელ ახუთში მცხოვრები, ამავე რაიონის საკრებულოს თავჯდომარე ბესიკ ესებუა მესტუმრა. მან წარმოშობით ახუთელ ოლღა დემურიას შვილის, საქართველოს ეროვნული გმირის და მთაწმინდის პანთეონში ეროვნულ მოძრაობაში მისი თანამებრძოლის ზვიად გამსახურდიას გვერდით ბინადარის – მერაბ კოსტავას ბიუსტის, ახუთის ცენტრში დადგმის და სკვერის მოწყობის იდეა გამანდო, რაშიც რჩევის მიცემა და ჩემი შესაძლებლობის ფარგლებში დახმარების აღმოჩენა მთხოვა.
იტალიელი ჯალაღონიების თავგადასავალი
რამდენიმე დღის წინ ქალბატონმა Giovanna Sacellini-მ ახუთისა და ჩხოროწყუს შესახებ პოზიტიური კომენტარები დადო. გაირკვა ის იყო ათანასე ჯალაღონიას შთამომავალი და გადავწყვიტე პირადი მიმოწერით დეტალები გამერკვია. ყველაფერი კი იმაზე საინტერესო ისტორიით გაგრძელდა, ვიდრე ველოდი…..
ჩხოროწყუში მდებარე წმინდა გიორგის ქანდაკების შესახებ აქამდე უცნობი საინტერესო ფაქტები

წმინდა გიორგის ქანდაკების ისტორია ჩხოროწყუს რაიკომის პირველ მდივნის, კარლო ქაჯაიას სახელს უკავშირდება. მას მოუნდომებია რაიონის ცენტრში შთამბეჭდავი ძეგლის დადგმა.
ლაშა გახარია
არ თმობს ზამთარი მზითევს:
მზეს ბეჭდად არათითობს;
მცივა, ლოლუა თითებს
მოპარულ ლეკვით ვითბობ.
გული ძლივს უცემს გულთან,
ტყავში გაუდის ნეკნი;
ხვალ გაეყიდათ, უნდა,
ეს თათლოკია ლეკვი.
რა ბირდაბირად ბარდნის…
მივდივარ მდგმურის მდგმური;
მიმყავს წკმუტუნა დარდი,
მიმაქვს ნაპოვნი პური…
ლაშა გახარიას პოეზიიდან
კირცხი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ერთეულია. ის აერთიანებს კირცხსა და სარაქონს.
სოფელი მდინარე ხობისწყლის მარჯვენა და ჭანისწყლის მარცხენა ნაპირზე მდებარეობს. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ლესიჭინე და ქვედა ჩხოროწყუ, დასავლეთით ქალაქი ზუგდიდი, ჩრდილოეთით –ლეწურწუმე, ხოლო სამხრეთით ხობის მუნიციპალიტეტი. ფართობი შეადგენს 3096,3 ჰა–ს, მოსახლეობა- 2279 ადამიანი, სოფელში ფუნქციონირებს 2 საჯარო სკოლა და 2 საბავშვო ბაღი.
მამა ბასილი ( ვასილ ფირცხელავა) იმ წმინდანთა რიცხვს ეკუთვნის, ვინც სასულიერო მოღვაწეობა ბოლშევიკური რეჟიმის დროს გადაწყვიტა.
დაიბადა 1923 წელს ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფელ ზუმში. დაწყებითი განათლება მშობლიურ სოფელში მიიღო, სწავლობდა, ზუგდიდში, წალენჯიხაში, წარჩინებით დაამთავრა სოხუმის პედაგოგიური უნივერსიტეტის ისტორიული ფაკულტეტი. 1954წლის 26 ივლისს ბეთანიის მონასტერში მივიდა. მისი სულიერი მოძღვარი გიორგი მხეიძე იყო.
ანა დამწყები, მოყვარული ფოტოგრაფია. მას ძალიან უყვარს თავისი სოფელი და მის რამდენიმე სურათს ვაქვეყნებთ. სარაქონი მდებარეობს მდინარეების ხობისწყლისა და ჭანისწყლის შუამდინარეთში, ზღვის დონიდან 220 მ სიმაღლეზე. დაბა ჩხოროწყუდან დაშორებულია 6 კილომეტრით. (ვიკიპედიის ცნობა)
ოგვარგვალე (თაია) და მდინარე შიშა
ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფელ თაიასთან მოედინება მდინარე შიშა. ჩვენი გვერდის მკითხველთა თხოვნით ლევან გულუასთან და გიორგი ჩიქოვანთან ერთად ოგვარგვალეს მოვინახულებთ.